इलाम चियाबारी

सन् १८६३ मा नजिकैको दार्जिलिङबाट बिरुवा ल्याएर इलाममा नेपालको पहिलो चिया लगाइयो। आज इलाम बजार वरपरका डाँडा ठूला बगान र साना किसानका चियाबारीले ढाकिएका छन्, जहाँको अर्थोडक्स चिया संसारभर बिक्छ — प्रायः उस्तै गुणस्तरको दार्जिलिङ चियाभन्दा निकै सस्तोमा।

सहरछेउको सरकारी चियाबगानका गोरेटामा हिँड्नुहोस्, वसन्त र गर्मीमा चिया टिप्ने हेर्नुहोस् र कारखानामा ताजा चिया चाख्नुहोस्। इलाम बजारमा पुराना काठे घर छन्, र जिल्लामा अलैंची, अदुवा, अम्रिसो र प्रसिद्ध इलामे दुग्ध पदार्थ पनि उत्पादन हुन्छ।

के हेर्ने, के गर्ने

बजारबाहिरको इलाम चियाबगानका गोरेटामा हिँड्नुहोस्, जहाँ छहारीका रूखमुनि चियाका बोटका लहर पाखाभरि फैलिएका छन्। टिपाइको मौसममा महिलाले हातैले पात टिपेको हेर्न सकिन्छ, र इलाम र कन्याम वरपरका चिया कारखानाले ताजा प्रशोधित हरियो, कालो र सेतो चिया चखाउँछन्।

बजारमा पुराना काठे घर, माई र जोगमाई नदीको संगमको माईबेनी मन्दिर, र चिया, अलैंची, दुग्ध पदार्थ र इलामे अकबरे खुर्सानी बेच्ने पसल छन्। नजिकै माई पोखरी, अन्तु डाँडा, कन्याम र सन्दकपुर छन्।

जान्नैपर्ने कुरा

विश्वसनीय पसल वा सहकारीबाट चिया किन्नुहोस्। इलाममा प्रायः कुहिरो लाग्छ — बिहान सामान्यतया सबैभन्दा सफा हुन्छ। कन्याम, अन्तु डाँडा, इलाम बजार र माई पोखरी समेट्ने दुई–तीन दिनको घुमाइ बिर्तामोडबाट जीप वा भाडाको गाडीमा सजिलो छ।