लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ
अंग्रेजीमा: Lo Manthang and Upper Mustang · अन्य नाम: Upper Mustang · Kingdom of Lo · लोमान्थाङ
माथिल्लो मुस्ताङ चौधौं शताब्दीमा स्थापित अर्धस्वतन्त्र लो राज्य थियो, जसका राजाले सन् २००८ सम्म उपाधि राखे। यसको राजधानी लोमान्थाङ राजदरबार र तीन ठूला गुम्बा — जाम्पा, थुप्छेन र छोदे — वरिपरि सेता घर भएको पर्खालभित्रको सहर हो, जसका पन्ध्रौं शताब्दीका भित्तेचित्र सुन्दर ढंगले पुनर्स्थापित छन्।
भूदृश्य हावाले कुँदेका खोंच, पुराना गुफा बस्तीले भरिएका रातो र पहेंला भिर, र मरुद्यान गाउँ वरिपरि जौका खेत भएको अग्लो मरुभूमि हो। वसन्तको तीजी पर्व मुख्य आकर्षण हो। प्रवेशका लागि महँगो विशेष अनुमतिपत्र चाहिन्छ; अब सडक लोमान्थाङसम्म पुगेको छ, तर पदयात्रा नै यसलाई हेर्ने उत्तम तरिका हो।
के हेर्ने, के गर्ने
पर्खालभित्र पुनर्स्थापित पन्ध्रौं शताब्दीका भित्तेचित्र भएका जाम्पा (मैत्रेय) र थुप्छेन गुम्बा, छोदे गुम्बा र संग्रहालय, र राजदरबार हेर्नुहोस्। बाहिर छोसेर गुफा समूह र न्यिफु गुफा गुम्बा, र रातो भिर र लामा माने पर्खाल भएका घार गुम्बा, चराङ र घमी गाउँ घुम्नुहोस्। वसन्तको तीन दिने तीजी पर्वमा देवता दोर्जे जोनोले दैत्यमाथि विजय प्राप्त गरेको प्रसंग मञ्चन गरिन्छ।
जान्नैपर्ने कुरा
माथिल्लो मुस्ताङका लागि विशेष अनुमतिपत्र (न्यूनतम अवधिका लागि प्रतिव्यक्ति शुल्क), एक्याप र इजाजतप्राप्त गाइड चाहिन्छ। वर्षा–छायामा पर्ने भएकाले वर्षायामका महिना घुम्न राम्रो समय हो। लज साधारण तर सुविधाजनक छन्; जीप सडकले छिटो पुर्याउँछ, तर चराङ र घमी हुँदै पुरानो बाटोमा पदयात्रा बढी सार्थक हुन्छ।
छिटो जवाफ
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ कहाँ पर्छ?
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ गण्डकी प्रदेशको मुस्ताङ जिल्लामा, नेपालको हिमाल क्षेत्रमा पर्छ।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङको उचाइ कति छ?
- समुद्री सतहबाट करिब ३,८४० मिटर।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ घुम्न कति खर्च लाग्छ?
- पोखराबाट १० दिनको यात्रामा प्रतिव्यक्ति किफायती रूपमा करिब रु. २९,५०० (नेपाली आगन्तुक), विदेशी आगन्तुकका लागि किफायती रु. १,३३,५०० र सामान्य होटल तथा निजी यातायातमा रु. १,६१,५०० — दुई जना सँगै, यातायात, बास, खाना, प्रवेश शुल्क, अनुमतिपत्र, गाइड र भरिया समेत। यो अनुमान हो; यात्रा योजनामा आफ्नै हिसाब मिलाउनुहोस्।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङका लागि कति दिन चाहिन्छ?
- त्यहाँ ८ रात (पदयात्रासहित) राख्नुहोस्; पोखराबाट आउजाउ जोड्दा जम्मा करिब १० दिन।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङका लागि अनुमतिपत्र वा टिकट चाहिन्छ?
- हो। विदेशी आगन्तुकलाई इजाजतप्राप्त ट्रेकिङ एजेन्सीमार्फत मात्र पाइने, प्रतिव्यक्ति प्रति १० दिन करिब ५०० अमेरिकी डलरको विशेष अनुमतिपत्र चाहिन्छ। अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र (एक्याप) प्रवेशका लागि विदेशीले करिब रु. ३,००० तिर्छन् (सार्क आगन्तुकले करिब आधा, नेपाली नागरिकले सानो शुल्क)।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङका लागि गाइड चाहिन्छ?
- हो। प्रतिबन्धित क्षेत्रमा इजाजतप्राप्त गाइडसहित कम्तीमा दुई जनाको समूहमा मात्र जान पाइन्छ।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ घुम्न कहिले जाने?
- वैशाख–मंसिर; जेठमा तीजी पर्व
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ कसरी पुग्ने?
- जोमसोमबाट जीपमा १–२ दिन वा ८–१२ दिन पदयात्रा; विशेष अनुमतिपत्र। पोखराबाट सिधा दूरी करिब १०८ किमी।
- लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङलाई अंग्रेजीमा के भनिन्छ?
- Lo Manthang and Upper Mustang
तस्बिर संग्रह
1 / 9.jpg?width=960)
