मुक्तिनाथ

मन्दिर र देवस्थलहिमाल१ मिनेट पढाइ

अंग्रेजीमा: Muktinath · अन्य नाम: Chumig Gyatsa · Muktikshetra · मुक्तिक्षेत्र

मुक्तिनाथ, मुस्ताङ
तस्बिर: Wikimedia Commons
हिन्दू र बौद्ध दुवैका लागि पवित्र ३,७१० मिटरमा रहेको मन्दिर, १०८ धारा र प्राकृतिक ग्यासको अखण्ड ज्योतिसहित।

हिन्दूहरूका लागि मुक्तिनाथ (मुक्तिक्षेत्र) १०८ वैष्णव दिव्य देशमध्ये एक हो, जहाँ प्यागोडा मन्दिरपछाडिका गोरुमुखे १०८ धारामा स्नान गर्दा पाप पखालिने विश्वास छ। बौद्धहरूका लागि यो 'सय पानी' अर्थ दिने छुमिग ग्यात्सा हो, जहाँ गुरु रिन्पोछेले ध्यान गरेका थिए।

नजिकैको ज्वालामाई मन्दिरमा मूलछेउ चट्टानबाट प्राकृतिक ग्यासका साना ज्वाला बल्छन् — आगो र पानी सँगै। तलको रानीपौवा गाउँमा लज छन्, र मन्दिरमा जोमसोमबाट सडकबाट वा थोरोङ ला पार गरेर पैदल पुगिन्छ।

के हेर्ने, के गर्ने

रानीपौवाबाट मन्दिर परिसरसम्म उक्लनुहोस्: तीर्थयात्रीले स्नान गर्ने १०८ धारा र दुई कुण्डसहितको विष्णु (मुक्तिनाथ) को प्यागोडा, प्राकृतिक ज्वाला भएको ज्वालामाई मन्दिर, र परिसरका बौद्ध गुम्बा। वरपरको झोङ उपत्यकामा कोट र गुम्बा भएको झारकोटजस्ता पुराना गाउँ छन्।

जान्नैपर्ने कुरा

वसन्त र शरदमा विशेषगरी भारतबाट ठूलो संख्यामा तीर्थयात्री आउँछन्। मधेशबाट छिटो सडकमा आउनेलाई उचाइ (३,७०० मि.+) ले असर गर्न सक्छ — बिस्तारै हिँड्नुहोस्। रानीपौवामा होटल प्रशस्त छन्। धाराको पानी अत्यन्त चिसो हुन्छ!

छिटो जवाफ

मुक्तिनाथ कहाँ पर्छ?
मुक्तिनाथ गण्डकी प्रदेशको मुस्ताङ जिल्लामा, नेपालको हिमाल क्षेत्रमा पर्छ।
मुक्तिनाथको उचाइ कति छ?
समुद्री सतहबाट करिब ३,७१० मिटर।
मुक्तिनाथ घुम्न कति खर्च लाग्छ?
पोखराबाट ३ दिनको यात्रामा प्रतिव्यक्ति किफायती रूपमा करिब रु. २६,००० (नेपाली आगन्तुक), विदेशी आगन्तुकका लागि किफायती रु. ६०,५०० र सामान्य होटल तथा निजी यातायातमा रु. ६४,५०० — दुई जना सँगै, यातायात, बास, खाना, प्रवेश शुल्क समेत। यो अनुमान हो; यात्रा योजनामा आफ्नै हिसाब मिलाउनुहोस्।
मुक्तिनाथका लागि कति दिन चाहिन्छ?
त्यहाँ १ रात राख्नुहोस्; पोखराबाट आउजाउ जोड्दा जम्मा करिब ३ दिन।
मुक्तिनाथका लागि अनुमतिपत्र वा टिकट चाहिन्छ?
अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र (एक्याप) प्रवेशका लागि विदेशीले करिब रु. ३,००० तिर्छन् (सार्क आगन्तुकले करिब आधा, नेपाली नागरिकले सानो शुल्क)।
मुक्तिनाथ घुम्न कहिले जाने?
चैत–असार; असोज–मंसिर
मुक्तिनाथ कसरी पुग्ने?
पोखरा–जोमसोम उडान, त्यसपछि १.५ घण्टा जीप; वा पोखराबाट बेनी हुँदै सडक। पोखराबाट सिधा दूरी करिब ६८ किमी, प्रायः उडानबाट पुगिन्छ।
मुक्तिनाथलाई अंग्रेजीमा के भनिन्छ?
Muktinath
आफ्नो समूहको खर्च हिसाब गर्नुहोस् →

तस्बिर संग्रह

यही जिल्लामा अरू: मुस्ताङ

सबै हेर्नुहोस् →
जोमसोम र मार्फा
गाउँ र संस्कृति

जोमसोम र मार्फा

मुस्ताङ, गण्डकी प्रदेश

मुस्ताङको हावाहुरी चल्ने सदरमुकाम, र नजिकै स्याउ र स्याउको ब्रान्डीका लागि प्रसिद्ध सेतो रंगिएको थकाली गाउँ।

थप पढ्नुहोस् →
कागबेनीलुकेको रत्न
गाउँ र संस्कृति

कागबेनी

मुस्ताङ, गण्डकी प्रदेश

माथिल्लो मुस्ताङको ढोकामा रहेको किल्लाजस्तो मध्यकालीन गाउँ, रातो गुम्बा र पवित्र नदी संगमसहित।

थप पढ्नुहोस् →
लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ
सम्पदा र दरबार

लोमान्थाङ र माथिल्लो मुस्ताङ

मुस्ताङ, गण्डकी प्रदेश

हिमालपारि रातो भिर र गुफा बस्तीको मरुभूमिमा रहेको पुरानो लो राज्यको पर्खालले घेरिएको राजधानी।

थप पढ्नुहोस् →
टुकुचेलुकेको रत्न
गाउँ र संस्कृति

टुकुचे

मुस्ताङ, गण्डकी प्रदेश

थकालीहरूको पुरानो नुन व्यापारको राजधानी, भव्य व्यापारी घर, डिस्टिलरी र माथि ठडिएको धौलागिरिसहित।

थप पढ्नुहोस् →
कालीगण्डकी खोंच
नदी र खोंच

कालीगण्डकी खोंच

मुस्ताङ, गण्डकी प्रदेश

कतिपय मापनअनुसार पृथ्वीकै गहिरो खोंच, जहाँ नदी आठहजारी धौलागिरि र अन्नपूर्ण प्रथमबीच बग्छ।

थप पढ्नुहोस् →